Lekarz emeryt na kontrakcie B2B - ZUS, składka zdrowotna i podatek (2026)

Lekarz na emeryturze, który pracuje na kontrakcie B2B (JDG), płaci z działalności w praktyce tylko składkę zdrowotną. Składki społeczne (emerytalna, rentowe) są dla niego dobrowolne, do ubezpieczenia chorobowego nie może przystąpić, a Funduszu Pracy nie opłaca. Emerytura nabyta po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego (60 lat kobiety, 65 lat mężczyźni) nie jest zmniejszana ani zawieszana bez względu na wysokość przychodów z kontraktu. Jest też druga droga: nie pobierać emerytury, płacić składki i skorzystać z ulgi dla pracujących seniorów (PIT-0 do 85 528 zł przychodu rocznie). Poniżej pokazujemy obie ścieżki, wyliczenia na 2026 r. i pułapkę, która najczęściej kosztuje lekarzy-emerytów najwięcej: kontrakt u byłego pracodawcy.

Lekarz emeryt na kontrakcie - najważniejsze zasady w skrócie

To, którą ścieżkę wybierzesz, zależy od wysokości Twojej emerytury, przychodów z kontraktu i planów na kolejne lata. Dlatego zanim podpiszesz kontrakt, warto to policzyć z księgową - w KsięgowejMedyka obsługujemy lekarzy na kontraktach, także tych, którzy już pobierają emeryturę.

Czy emerytura lekarza zostanie zmniejszona przez kontrakt B2B?

Nie, jeśli przeszedłeś na emeryturę po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego. Limity dorabiania (70% i 130% przeciętnego wynagrodzenia) dotyczą tylko emerytów i rencistów, którzy tego wieku nie osiągnęli - np. osób na wcześniejszej emeryturze lub rencie. Lekarz, który ukończył 65 lat (lub 60 lat - lekarka) i pobiera emeryturę, może zarabiać na kontrakcie dowolną kwotę.

Jedyny wyjątek opisywany przez ZUS dotyczy osób, którym ZUS podwyższył emeryturę do kwoty minimalnej - wtedy dopłata do minimum może nie zostać wypłacona. U lekarzy z pełnym stażem pracy zdarza się to rzadko.

Uwaga na etat u tego samego pracodawcy

Jeśli pobierasz emeryturę i jednocześnie kontynuujesz etat u pracodawcy, u którego pracowałeś bezpośrednio przed nabyciem prawa do emerytury, bez rozwiązania umowy o pracę, ZUS zawiesza wypłatę emerytury. Ta zasada dotyczy stosunku pracy - kontrakt B2B w ramach JDG nie jest zatrudnieniem, więc nie powoduje zawieszenia. Właśnie dlatego wielu lekarzy rozwiązuje etat i przechodzi na kontrakt. Tu jednak czai się pułapka podatkowa, którą opisujemy niżej.

Ścieżka 1: pobierasz emeryturę i pracujesz na kontrakcie

To najczęstszy wariant. Zakładasz (lub odwieszasz) jednoosobową działalność, wystawiasz faktury szpitalowi lub przychodni i:

Ustawa przewiduje zwolnienie emeryta ze składki zdrowotnej, ale tylko przy bardzo niskiej emeryturze (nieprzekraczającej płacy minimalnej) i minimalnych przychodach z działalności. Lekarza na kontrakcie praktycznie nigdy to nie dotyczy.

Ile wynosi składka zdrowotna lekarza emeryta w 2026 r.?

Szczegóły rozliczenia rocznego i odliczeń znajdziesz w artykule Składka zdrowotna lekarza 2026 - nowe zasady.

Czy warto dobrowolnie płacić składki emerytalne?

Składki opłacone po przyznaniu emerytury można doliczyć do świadczenia - na wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury, składany nie wcześniej niż po upływie roku kalendarzowego (albo po ustaniu ubezpieczeń). Kwota składek jest dzielona przez średnie dalsze trwanie życia dla Twojego wieku, więc przyrost emerytury jest zwykle niewielki w porównaniu z kosztem. Dla większości lekarzy-emerytów korzystniejsze jest samodzielne oszczędzanie (np. IKE/IKZE), ale to decyzja indywidualna.

Ścieżka 2: nie pobierasz emerytury i korzystasz z PIT-0 dla seniora

Jeśli osiągnąłeś wiek emerytalny, ale nie pobierasz emerytury (nie złożyłeś wniosku albo ją zawiesiłeś), możesz skorzystać z ulgi dla pracujących seniorów. Zwalnia ona z podatku przychody do 85 528 zł rocznie - także z działalności gospodarczej opodatkowanej skalą, podatkiem liniowym lub ryczałtem.

Warunki:

Limit 85 528 zł jest wspólny z ulgą na powrót i ulgą dla rodzin 4+.

W tej ścieżce płacisz obowiązkowe składki społeczne. Dla lekarza powyżej 60. roku życia bez Funduszu Pracy wyglądają tak (podstawa 5 652 zł w 2026 r.):

Do tego dochodzi składka zdrowotna jak w tabeli wyżej. W zamian odkładasz emeryturę w czasie, a ZUS doliczy wszystkie nowe składki do kapitału - przyszłe świadczenie będzie wyższe.

Wyliczenie: lekarz emeryt, kontrakt 25 000 zł miesięcznie (2026)

Założenia: mężczyzna, 66 lat, kontrakt B2B 25 000 zł/mies. (300 000 zł rocznie), ryczałt 14%, brak kosztów. Wyliczenia są uproszczone i pokazują rząd wielkości - nie obejmują samej emerytury i jej opodatkowania.

Wniosek z tabeli: przy samym kontrakcie wyniki są zbliżone, ale w ścieżce 1 dodatkowo co miesiąc dostajesz emeryturę. Ścieżka 2 ma sens głównie wtedy, gdy planujesz pracować jeszcze kilka lat i zależy Ci na wyższym świadczeniu w przyszłości. Własne liczby możesz wstępnie sprawdzić w kalkulatorze B2B dla medyków.

Pułapka: kontrakt u byłego pracodawcy po przejściu na emeryturę

Typowy scenariusz: lekarz kończy 65 lat, rozwiązuje umowę o pracę w szpitalu, przechodzi na emeryturę i od następnego miesiąca robi to samo w tym samym szpitalu - ale na kontrakcie. Z punktu widzenia ZUS wszystko jest w porządku. Z punktu widzenia podatków - niekoniecznie.

Jeśli świadczysz usługi na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, a odpowiadają one czynnościom wykonywanym na etacie w tym samym lub poprzednim roku podatkowym, nie możesz wybrać:

Zostaje skala podatkowa (12% i 32%) ze składką zdrowotną 9% dochodu. Do tego na skali Twój dochód z JDG sumuje się z emeryturą, więc szybciej wchodzisz w próg 32%.

Różnica to ponad 40 000 zł rocznie - a na skali emerytura dodatkowo podnosi podatek. Rozwiązania: kontrakt u innego podmiotu leczniczego, inny zakres czynności niż na etacie albo przeczekanie okresu wyłączenia (bieżący i kolejny rok). Każdy przypadek warto przeanalizować przed podpisaniem umowy. Więcej o łączeniu etatu i kontraktu przeczytasz w artykule Lekarz na etacie i kontrakcie jednocześnie, a o zapisach, na które trzeba uważać - w poradniku Umowa B2B dla lekarza.

Ryczałt, liniowy czy skala dla lekarza emeryta?

Formę opodatkowania na kolejny rok zmieniasz do 20 lutego (albo do 20. dnia miesiąca po pierwszym przychodzie w roku) przez CEIDG.

Formalności: co musisz zrobić jako lekarz emeryt na JDG

Podsumowanie

Lekarz emeryt na kontrakcie B2B to jedna z najkorzystniejszych podatkowo sytuacji w medycynie: emerytura bez limitu dorabiania, brak obowiązkowych składek społecznych i ryczałt 14% od kontraktu. Warunek: kontrakt nie może dotyczyć tych samych czynności u byłego pracodawcy w tym lub poprzednim roku - inaczej tracisz ryczałt i liniowy. Jeśli nie pobierasz jeszcze emerytury, porównaj też ścieżkę z PIT-0 dla seniora.

Chcesz, żebyśmy policzyli Twój wariant i poprowadzili księgowość działalności? Sprawdź księgowość dla lekarzy w KsięgowejMedyka - pomagamy przy CEIDG, wyborze formy opodatkowania i rozliczeniach z ZUS.